ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ SBI, PNB અને HDFC બેંકના ગ્રાહકો માટે મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ અંગે નવા અને રાહતરૂપ નિયમો જાહેર કર્યા છે. હવે બેંકો આડેધડ ચાર્જ નહીં વસૂલી શકે! તમારા શહેર અને વિસ્તાર પ્રમાણે નવી લિમિટ શું છે અને તમને શું ફાયદો થશે, તે જાણવા માટે આ બ્લોગ પોસ્ટ વાંચો.
નમસ્કાર મિત્રો,
બેંકમાં ખાતું હોય અને તેમાં મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ જાળવવી પડતી હોય તેવો અનુભવ લગભગ દરેક વ્યક્તિને થયો હશે. ક્યારેક બેલેન્સ ઘટી જાય તો બેંક દ્વારા ભારે પેનલ્ટી (દંડ) પણ વસૂલવામાં આવે છે, જે સામાન્ય માણસ માટે બોજરૂપ બની જાય છે. પરંતુ હવે આ બાબતે એક મોટા રાહતના સમાચાર છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ દેશની મુખ્ય બેંકો – SBI, PNB અને HDFC બેંક સહિત અન્ય બેંકોને મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ (minimum balance rule) અંગે નવા અને સ્પષ્ટ નિર્દેશો (guidelines) જારી કર્યા છે. આ નિયમોનો હેતુ ગ્રાહકોને અયોગ્ય દંડથી બચાવવાનો છે. ચાલો જાણીએ આ નવા નિયમો (new rules) તમારા બેંક ખાતા પર શું અસર કરશે.
| બેંકનું નામ | શહેર (Urban) માટે નવી લિમિટ | અર્ધ-શહેર (Semi-Urban) માટે નવી લિમિટ | ગ્રામ્ય (Rural) માટે નવી લિમિટ |
| SBI (State Bank of India) | ₹3,000 | ₹2,000 | ₹1,000 |
| PNB (Punjab National Bank) | ₹3,000 | ₹2,000 | ₹500 – ₹1,000 |
| HDFC Bank | ₹5,000 (પહેલા ₹10,000 હતી) | બદલાઈ શકે છે | બદલાઈ શકે છે |
RBIનો નવો નિયમ: શું છે આ ફેરફાર?
RBI (Reserve Bank of India) એ બેંકોને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે તેઓ હવે મનસ્વી રીતે વધુ પડતો દંડ (penalty charges) વસૂલી શકશે નહીં. નવા નિયમ મુજબ, બેંકોએ તેમના ગ્રાહકોની આવક અને વિસ્તાર (જેમ કે – શહેર, અર્ધ-શહેર કે ગ્રામ્ય) ને ધ્યાનમાં રાખીને મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ (minimum balance requirement) નક્કી કરવાની રહેશે. જો કોઈ ગ્રાહકના ખાતામાં નિર્ધારિત બેલેન્સ જળવાતું નથી, તો બેંક ફક્ત નજીવો સર્વિસ ચાર્જ (service charges) જ લઈ શકશે, ભારે દંડ નહીં. આ પગલું બેંકિંગ સિસ્ટમ (banking system) ને વધુ પારદર્શી અને ગ્રાહક-કેન્દ્રિત બનાવશે.
SBIમાં કેટલી થઈ નવી મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ?
દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક SBI (State Bank of India) એ RBIની ગાઇડલાઇન (RBI guidelines) મુજબ પોતાની મિનિમમ બેલેન્સ મર્યાદા (minimum balance) ને સરળ બનાવી છે. SBI ના ગ્રાહકો માટે, શહેરી (Urban) વિસ્તારો માટેની મર્યાદા ₹3,000, અર્ધ-શહેરી (Semi-Urban) શાખાઓ માટે ₹2,000 અને ગ્રામ્ય (Rural) વિસ્તારો માટે ₹1,000 નક્કી કરવામાં આવી છે. જો આ બેલેન્સ (bank balance) જળવાતું નથી, તો પણ SBI હવે પહેલા જેટલો મોટો દંડ નહીં વસૂલે.
PNB અને HDFC બેંકના ગ્રાહકોને પણ રાહત
પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) અને પ્રાઇવેટ સેક્ટરની અગ્રણી HDFC Bank (HDFC) માં પણ આ ફેરફારો લાગુ થઈ ગયા છે. PNB માં પણ શહેર માટે ₹3,000, અર્ધ-શહેર માટે ₹2,000 અને ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે ₹500 થી ₹1,000 સુધીની મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ રાખવામાં આવી છે. સૌથી મોટી રાહત HDFC બેંકના ગ્રાહકોને મળી છે, જ્યાં શહેરી શાખાઓ માટેની લિમિટ ₹10,000 માંથી ઘટાડીને હવે ₹5,000 કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, જો બેલેન્સ જળવાતું નથી તો બેંક હવે દંડ વસૂલતા પહેલા ગ્રાહકોને SMS અથવા ઈમેલ દ્વારા ચેતવણી (warning) પણ મોકલશે.
નિષ્કર્ષ: ગ્રાહકો માટે આ છે મોટી રાહત
RBI દ્વારા લેવામાં આવેલો આ નિર્ણય ખરેખર દેશભરના કરોડો બેંક ગ્રાહકો માટે એક મોટો રાહતરૂપ કદમ છે. ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગ (middle class) અને નાના શહેરો/ગામડાંના લોકોને આનાથી ખૂબ ફાયદો થશે, કારણ કે તેમના પર હવે અનાવશ્યક દંડનો બોજ નહીં રહે. આનાથી બેંકિંગ પ્રત્યે લોકોનો વિશ્વાસ (trust) વધશે અને વધુને વધુ લોકો મુખ્ય પ્રવાહની બેંકિંગ વ્યવસ્થા (formal banking system) સાથે જોડાશે. તમારા ખાતાની નવી મિનિમમ બેલેન્સ લિમિટ (Minimum Balance Limit) વિશે વધુ માહિતી માટે તમારી બેંકની સત્તાવાર વેબસાઇટ (official website) જરૂર તપાસો.